Vincent Erdin
Heetveld kwam al een paar keer ter sprake in eerdere bijdragen. Recent was dat in de bijdrage: 'een merkwaardig verzoek'.
Heetveld ligt in de Kop van Overijssel net niet tegen de dijk Zwartsluis - Vollenhove - Blokzijl - Kuinre van de Zuiderzee aan geplakt maar net een paar kilometer landinwaarts. Er zullen meer kleine boeren hebben gewoond en gewerkt. Riet was er niet in Heetveld, daarvoor moet je weer in de richting van Sint Jansklooster, het grotere dorp en Giethoorn gaan.
Heetveld hoort bij de gemeente Ambt Vollenhove. Merkwaardigerwijs worden de gemeenten Ambt en Stad Vollenhove in 1942 (midden in WO II) bij elkaar ingedeeld tot de gemeente Vollenhove. En Vollenhove is een stad die direct aan de Zuiderzee ligt met een vissersvloot en stadsboeren. Bij Ambt Vollenhove hoort ook het dorp Sint Jansklooster en de buurtschappen Barsbeek, Heetveld en Kadoelen. In het landschap zit enig reliëf.
Gemeente Ambt Vollenhove is een grote plattelandsgemeente zonder echte kern, Sint Jansklooster was ook maar een stip op de landkaart.
Kinderen uit Heetveld moesten dagelijks naar de school in Sint Jans Klooster lopen. Vervoer was er medio 1880 nog niet, misschien een enkele fiets bij de notabelen van het dorp en de veldwachter. Kinderen waren echt wel een uur onderweg en dat heen en terug en zes dagen per week. Op zaterdag werd er nog gewoon les gegeven (heel gebruikelijk tot medio 1963). In de wintermaanden was het altijd donker, niet dat er veel gevaar was want als er al verkeer was dan toch vooral paard en wagen.
Er zullen meerdere verzoek aan ten grondslag hebben gelegen om ook in Heetveld een school te mogen stichten. Aan dat verzoek werd uiteindelijk voldaan. De inwijding van het schoolgebouw is een kleinschalig feest, uiteraard voor de schoolkinderen zelf en voor de genodigden.
Voor de kinderen koffie, maar dat is ijlings doorgehaald in het raadsverslag en vervangen door chocolademelk. Voor de genodigden zal het een kop koffie zijn geweest. Waarschijnlijk zullen er ook wel enkele toespraken zijn gehouden en dat was het dan wel zo ongeveer. Tegenwoordig komt er meer bij kijken: een feestelijke bijeenkomst met de voorzitter van het bestuur, de aannemer en het doorknippen van een lint of het bestormen van een denkbeeldige poort.
De opening van de school in Heetveld past in een tijdlijn. Niet veel eerder of later is de school in Nederland geopend. Ook zo'n buurtschap waar nauwelijks inwoners zijn, de school daar heeft dan ook niet zo heel lang bestaan. In Heetveld moet dat toch anders zijn geweest.
De school uit 1886 zal tot medio 1960 dienst hebben gedaan en is daarna vervangen door een iets comfortabeler schoolgebouw. Die school moest rond 2015 de deuren sluiten omdat het aantal leerlingen tot onder de norm was gedaald. De dichtstbijzijnde school staat nu in Kadoelen en vervolgens in het dorp Sint Jansklooster. De verwachting is dat deze twee scholen op niet al te lange termijn een nieuw gebouw zullen gaan delen.
Kinderen hoeven nu niet meer te lopen, iedereen heeft wel een fiets en dan is een afstand van vier kilometer goed te overbruggen. Die vier kilometer is wel een beetje de grens waarbinnen basisonderwijs beschikbaar moet zijn in Nederland.
De school van Heetveld doet sterk denken aan het schoolgebouw uit Kollum zoals dat in het Zuiderzeedorp is opgebouwd. Een tweeklassige school. Met dit verschil dat de hoofdonderwijzer in een gedeelte van het schoolgebouw woonde.
Op de afbeelding staat het voormalige schoolgebouw van Heetveld, het wordt zodanig getransformeerd dat er weinig herkenningspunten meer over zullen zijn aan de allereerste bestemming waar het pand voor gebouwd is: voor de schoolgaande kinderen in Heetveld.
Een vage herinnering blijft over: de gevelsteen uit 1886 met de namen van in ieder geval de wethouder en verder is de geschiedenis hier echt aan het vervangen. Tenzij de eigenaar ook de steen op laat knappen en de herinnering gekoesterd wordt.
bijdrage geplaatst: 24 september 2026
afbeelding raadsverslag Ambt Vollenhove: archief Steenwijkerland
afbeelding van het voormalige schoolgebouw: auteur
