Verhaal

Binnenvisserij: een uitstervend beroep?

20130907_151629.jpg Corry Blok-Plas

De familie Boerdijk uit Kalverdijk heeft generatieslang de binnenvisserij beoefent, totdat Frans Boerdijk zijn bedrijf verkocht aan de vissersfamilie Blok in Enkhuizen.

opa in de boot.jpeg

IJsbrand in zijn vissersboot

 

De binnenvissers Boerdijk 

In de familie Boerdijk ging de beroepsvisserij in de binnenwaters van Noord-Holland Noord over van vader op zoon. Zo viste ook de opa van Frans Boerdijk, Piet totdat hij tijdens het uitoefenen van zijn beroep werd getroffen door de bliksem. Zoon IJsbrand (1922 – 1998), vader van Frans, moest daarom al jong het bedrijf voortzetten om zo voor eten op de plank te zorgen voor het gezin.

Hij had een vergunning om te vissen op het Amstelmeer, de Groetpolder en het kanaal van Kolhorn naar Schagen. Hij had vissersbootjes op verschillende plaatsen liggen omdat anders de afstanden met een klein motorbootje niet te overbruggen waren. Zo lag er een bootje bij de Haukes en een ander in Kolhorn. Zijn vistuig bestond uit fuiken, staand want, en hoekwant. Met de fuiken en het hoekwant werd paling gevangen en met het staand want snoek, snoekbaars, karpers en zeelt. De vangst ging naar een handelaar in Akersloot maar IJsbrand hield graag wat paling achter om zelf te roken. Volgens hem ging er niets boven een “polderpalinkje”, veel lekkerder dan de IJsselmeerpaling. De andere zoetwatervissen vonden meestal hun weg naar het buitenland. Nederlanders zijn er niet zo dol op. De snoek gaat veelal naar Frankrijk, de zeelt naar België en de karpers naar Zwitserland en Polen, die laatsten eten ze graag met de Kerst.

IJsbrand bleef zijn hele leven vissen en was een binnenvisser in hart en nieren. Hij vond het een “schoftig” mooi beroep. Veel vrijheid, verbonden met de natuur en afhankelijk van de weerselementen. Zo kon hij alle hete zomers en barre winters, die invloed hadden op de vangst, uit zijn hoofd opnoemen. Strenge winters, zoals in 1963, maakten het vissen uiteraard onmogelijk, Dan zocht hij zijn heil bij de Hoogovens in IJmuiden. Hij had een gezin van 8 kinderen, waarvan zoon Frans eerst compagnon werd en later zijn bedrijf voortzette. Zoon Piet, vernoemd naar opa Piet, was wel besmet met het vissersbloed maar koos voor de Noordzee. Peter Boerdijk, zoon van Piet en thans veerschipper bij het Zuiderzeemuseum, trad in de voetsporen van zijn vader (lees ook: Schippers van het ZZM en hun band met het water (10) maar bewaart vele goede herinneringen aan het meevaren met opa IJsbrand. Als 8-jarig jochie ging hij al mee op jacht naar vis in de binnenwaters. Dat had als voordeel dat hij daar niet zeeziek werd, wat met pa Piet op de Noordzee nog wel eens het geval was bij stormachtig weer.

Frans Boerdijk.jpeg

Frans Boerdijk met zijn fuiken.

Vandalisme en diefstal

Nadat zoon Frans het bedrijf geheel had overgenomen, bleef IJsbrand betrokken. Naast goede adviezen, maakte hij zich verdienstelijk met het repareren en maken van (nieuwe) netten en fuiken. Dat was hard nodig want de binnenvisserij had en heeft veel te maken met vandalisme en diefstal. Vooral de fuiken zijn geliefd en worden dan weer gebruikt om mee te stropen, wat ten koste gaat van de visstand. Ook de sportvisserij gedraagt zich niet altijd sportief en vissen vaak voor de poen. Zo brengen zij ook hun gevangen vis, soms met kilo’s te gelijk, naar de handel. Daarnaast zijn er jongeren, die er met snelle bootjes plezier aan beleven om tussen de fuikenstokken door de racen met kapotte en lege fuiken tot gevolg. Het leven van een binnenvisser wordt van diverse kanten bedreigd.

Steeds minder leden bij de NHBB

De Noord-Hollandse bond van beroepsvissers (NHBB) is de oudste vereniging van beroepsbinnenvissers en werd in 1913 opgericht. Natuurlijk waren de “Boerdijken” daar lid van en tijdens het eeuwfeest in 2013 was Rina Boerdijk, de vrouw van Frans, secretaris van de bond. Bij de oprichting waren er maar liefst 800 binnenvisserijbedrijven in Noord-Holland, rond 1970 waren dit er nog 117, bij het eeuwfeest ongeveer 30 en het huidige aantal zal rond de 20 liggen. Een aantal jaren geleden hield ook Frans Boerdijk het voor gezien. Hij bereikte de pensioengerechtigde leeftijd en had geen opvolger. Hij verkocht zijn bedrijf aan de familie Blok, vissers in Enkhuizen. Zij hebben daarnaast de EH 22, waarmee zijn op het IJsselmeer vissen. Zo zijn er tegenwoordig nog maar heel weinig binnenvissers, die geheel afhankelijk zijn van die tak van sport.

Bron en foto’s: familie Boerdijk uit Kalverdijk, Visserijnieuws van 13 maart 2013