De oude haven van Enkhuizen

Tegenwoordig zie je vaker een toerist met een camera of telefoon op dit punt staan om de Drommedaris, brug en Bocht vast te leggen. Hoe anders was dat een eeuw geleden, de fotograaf moest een goede opstelling maken van de apparatuur, de schilder zorgde voor een mooie plek om de eerste schetsen te maken en later in het atelier uit te werken. Maar onmiskenbaar is dit een fraai plaatje waar door de tijd heen wel wat gewijzigd is. De foto in de kop laat dat al duidelijk zien: waar visnetten op palen te drogen zijn gehangen of om te herstellen wordt de sluis nu vrijgehouden van dit soort werkzaamheden.

 Op deze fot is de opslag van houten palen te zien, zeer waarschijnlijk bedoeld om op het IJsselmeer uitgezet te worden en de visfuiken daar aan vast te maken. Ook deze activiteit is van deze plaats verdwenen. Enkhuizen heeft nog wel vissersschepen en fuiken staan er ook nog genoeg op het Ijsselmeer. 

De derde afbeelding laat een beeld van bootjes zien. Pleziervaart is nog nergens te bekennen, de haven was het domein van de visserij. 

Wat ook opvalt en dat is waar de meeste schilders en fotografen aandacht voor hebben is de staat van de woningen aan de Bocht, wat nu een uniek plaatje vormt: Drommedaris met brug en achterzijde van de woningen is wel eens anders geweest. Op de zwart/ wit afbeelding komt dat duidelijk tot uitdrukking. Het scheelt niet veel of de woningen zijn bijna bouwvallig te noemen. Tijd om de bezem er eens door heen te halen. Zo ver is het nooit gekomen de meeste panden zijn gerestaureerd en het pand op de hoek van Bocht en Zuiderspui wordt al een jaar onder handen genomen. Bij het begin van dat werk stond alleen de voorgevel er nog. Nu een jaar later is het pand al weer wind en water dicht.

De meest recente afbeelding laat de haveningang zien met de sluis, een deel van de Drommedaris en de woningen aan de Bocht. Dat is het plaatje zoals zoveel mensen dat vastleggen heden ten dage. Ook voor de schipper die de haven van Enkhuizen binnenvaart is dit de eerste aanblik. Enkhuizen mag trots zijn op deze parel aan de voormalige Zuiderzee. Vervallen panden staan er allang niet meer. Enkele van de panden op deze rij zijn van Vereniging Hendrick de Keijser. Een eeuw geleden opgericht om hetgeen dreigde te verdwijnen te redden van de slopershamer en te bewaren voor het nageslacht. 

Het Landje van Top dat op geen van de afbeeldingen is te zien maar wel voor de Drommedaris ligt wordt voor allerlei activiteiten gebruikt in het verleden hebben hele scharen volksdansgroepen van rond de Zuiderzee hun bekwaamheden laten zien. Kijk maar eens in de Collectie van het Zuiderzee. Dat is allemaal zorgvuldig gedocumenteerd. Nu spelen er vaak kinderen, wordt er een balletje getrapt en springen jongeren bij de sluis op een warme zomeravond de Kolk in. Daarbij kijkt de havendienst met een half oog toe of er geen gevaar voor binnenvarende schepen ontstaat maar een vriendelijke gesprekje met deze jongeren levert van beide kanten begrip op. Waar is nu zoveel zwemwater te vinden wat een beetje verkoelend werkt.

Dat dit beeld niet is vastgelegd geeft aan dat het ontsnapt aan de moderne kunstenaar. Misschien is het over een jaar of wat niet langer toegestaan om vanaf de kademuur het water in te springen zonder dat het is vastgelegd. Dan zit er toch een gat in de tijdlijn van dit bijzondere stuk van Enkhuizen. 

bijdrage geplaatst: 12 juli 2025

afbeeldingen: Collectie ZZM Enkhuizen

afbeelding vanaf Tussen beide Havens: auteur