Vincent Erdin
Het is een hoogzomerse dag maar het zicht is niet heel erg ver, beetje heiig als ms Bep Glasius opeens opduikt bij de kust van Stavoren. Het aardige van de 'oude' en nieuwe foto is dat de veerboot nog steeds omgeven is door andere zeilvaartuigen.
De aankomst in Stavoren is klokslag 14.10 u. en dat is op tijd om te ontschepen en de aansluitende trein naar Leeuwarden te kunnen halen. Tenminste als je tussen de drommen heen kunt komen die aan de kade staan maar evenzeer zijn er veel opvarenden vanuit Enkhuizen meegekomen.
Een van de meest gehoorde uitspraken, na de begroeting, als iemand afgehaald wordt: het is vakantie. Dat gevoel krijg je toch een beetje als je al ruim vijf kwartier onderweg bent en eventjes geen kustlijn ziet. Het oerwoud aan windturbines op verschillende plaatsen in het IJsselmeer verstoort dat vakantiegevoel een beetje maar kniesoor die daar op let.
De veerdienst wordt al vanaf de 19 e eeuw onderhouden, aanvankelijk als volledige dienst een jaarrond. Nu in hoofdzaak tussen april en september met in de hoogzomer drie afvaarten per dag. Eerder werd er ook in oktober tot aan de herfstvakantie doorgevaren maar de inkomsten zijn niet toereikend ten opzichte van de kosten. Wie nog een keer met windkracht zes of zeven mee had willen deinen op de lange golven van het IJsselmeer zal een andere rederij moeten zien te vinden.
Met de komst van de spoorlijn Leeuwarden-Stavoren en Amsterdam-Enkhuizen was de veerdienst een snelle en goedkope verbinding om vanuit Friesland naar Amsterdam te komen. In dit verband is in eerdere bijdragen wel eens gerefereerd aan de studenten uit Friesland die aan de VU in Amsterdam studeerden rond 1880-1885. Soms kozen ze voor de trein maar eigenlijk net zo lief voor de bootdienst, zeker omdat ze in Scharnegoutum moesten zijn (een dorp vlak bij Sneek).
Interessant is dat de communicatie zich dit jaar richt op de naamsbekendheid van het ZZM langs deze spoorlijn: Stavoren, Koudum, Molkwerum, Workum, Hindeloopen etc tot aan Mantgum toe. Saillant detail is dan de vraag: waar is dat Zuiderzeedorp? De naamsbekendheid van het ZZM is groot tot ver in het land en daarmee ook in Friesland. Inderdaad bezoekers gaan een dagje uit en nemen de boot. Vanuit de plaatsen in de Zuidwesthoek van Friesland kun je er bijna niet tegen aan rijden met de auto, de boot komt bij de Kalkovens aan.
In de Collectie van het ZZM zitten mooie opnamen van de veerdienst, een boot met een rookpluim (diesel of stoom?) en van de boot aan de kade met het station van Stavoren op de achtergrond.
Dat is dan wel een kleine desillusie om het het station nu te zien: niet veel meer dan een perron.
Het fraaie stationsgebouw is zoals zovele andere gebouwen destijds gesloopt, de onderhoudskosten waren te hoog en personeel was niet meer nodig. Zou het gebouw behouden zijn gebleven dan had het wellicht jaren leeg gestaan voordat er een nieuwe bestemming gevonden was. Maar een B&B, horeca, woningen etc. zouden goed denkbare mogelijkheden zijn geweest.
Hoe het zij, de veerdienst vaart nog steeds en de verhalen blijven al die jaren door hetzelfde. Een beetje opgetogen haast uitgelaten sfeer bij opvarenden. Je hoeft er niets voor te doen om toch aan de andere kant te komen.
En zolang de Afsluitdijk voor langzaam verkeer is gestremd is de veerdienst een prima alternatief. Soms is een overtocht ook een middel om even alles achter je te laten, gebeurtenissen die een diepe indruk hebben gemaakt. Wind en water nemen je mee op de golven om even niets te moeten.
ms Bep Glasius is in 1966 in de vaart gekomen en is op een werf in Dedemsvaart gebouwd.
bijdrage geplaatst: 11 augustus 2025
afbeeldingen: zwart/ wit: Collectie ZZM Enkhuizen
afbeeldingen kleur: auteur