Vincent Erdin
Wie met ms Bep Glasius in Stavoren is aangekomen heeft veelal een doel: een fietstocht in Gaasterland of met de trein naar Sneek om twee mogelijkheden te noemen. Tussen twee treinen zit een uur. (het is een van de twee gedeelten waar nog een uurdienst in Nederland van toepassing is: Sneek-Stavoren en Winschoten-Nieuwe Schans).
Dat uur kan worden benut om de stad even in en door te lopen. Dat kan op verschillende manieren. Begin bij de Noard en dan linksaf naar de Schans die helemaal langslopen aan het eind rechtsaf en via de Voorstraat weer naar de Noard.
De tweede mogelijkheid is via de Havenweg en dan de dijk op. Als het windkracht 5 of meer is, dan even kijken uit welke hoek de wind waait want een stuk over de dijk en dan in de wind moeten gaan hangen is net iets teveel van het goede. Maar met de wind in de rug is het prima te doen.
Hoe deze kuier ook wordt gerond aan de hand van de afbeeldingen in de Collectie van het Zuiderzeemuseum is alvast een voorproefje te zien wat er zoal tijdens de wandeling opvalt: het staat er nog. Pas aan het eind van de Voorstraat begint een stukje 'nieuwbouw' en volgend jaar wordt er een appartementencomplex opgeleverd.
De wandeling over de Voorstraat wordt gemarkeerd door het water dat tussen de even en oneven zijde loopt, de bruggetjes zijn herkenbaar van de afbeeldingen uit de Collectie. Halverwege de Voorstraat staat het voormalige stadhuis van Starum. Op het grasveld langs de waterkant spelende en vooral poserende kinderen. (Omdat er inmiddels grote bomen staan langs de Voorstraat, is het niet mogelijk om exact dezelfde plek te kiezen voor de nieuwe afbeelding).
De huidige situatie is misschien wat minder lommerrijk, veel sloepjes in het water om een beetje te varen. Tenslotte is er behalve het IJsselmeer voldoende vaarwater richting de Fluessen om een paar uur te kunnen spelevaren. Al denken snelle Jelle's met een motorbootje daar soms anders over, zij willen vooral snelheid en golven maken met hun sloepje.
Vanaf de Voorstraat rechts de Burgemeester Albertsstraat, gebouwd tussen de Voorstraat en Schans. Deze woningen zullen tussen 1910 en 1930 gebouwd zijn, niet groot maar inmiddels wel karakteristiek. De straat is gezien vanaf Schans richting Voorstraat.
en de huidige situatie, vanuit de tegenovergestelde richting genomen:
Terug bij Noard en het havenkantoor. Hier ligt de zeesluis. De oude afbeelding laat zien dat er na de sluis weinig meer was, een scheepswerf om de Staverse jollen op de helling te kunnen nemen en te teren maar veel meer dan dat was er niet. De Staverse jol met nummer 81 ligt als replica in de haven. Vergelijkbaar met de TX 11 die in de Markerhaven van het Zuiderzeedorp ligt.
De sluis wordt nauwelijks meer gebruikt. Aan de zuidzijde van Stavoren bij het Hooglandgemaal ligt de nieuwe sluis, en inmiddels zijn dat er twee. Voor grote en minder grote schepen. In het hoogseizoen is dat een continue proces als er pleziervaartuigen tussen het IJsselmeer en het Johan Frisokanaal moeten worden geschut.
Op de nieuwe afbeelding van de sluis wordt wel duidelijk dat Stavoren groter is geworden, op de achtergrond tal van masten die bij een jachtwerf liggen. Rechts de muur van het havenkantoor.
bijdrage geplaatst: 18 augustus 2025
afbeeldingen: zwart/ wit afbeeldingen en de oude afbeelding van de sluis: Collectie ZZM Enkhuizen
afbeeldingen die de huidige situatie laten zien: auteur