Woningbouw

Het voorbeeld van het verlengen van de 'onbewoonbare status van een woning' zegt veel over de schrijnende toestand die er in veel plaatsen zowel steden als dorpen geheerst moet hebben zo rond 1900.

Schamele woninkjes, vaak niet meer dan een kamer waar het hele huishouden zich afspeelde: wonen, eten en slapen. In Steenwijk werden ze vaak verloot met als onderwerp op de raadsagenda: invullen van een vrijkomende proeve. Iemand was overleden of langdurig opgenomen in een ziekenhuis elders. De burgemeester van Steenwijk speelde indirect een belangrijke rol bij het tot stand komen van de Woningwet.

Niet ver van Steenwijk ligt Stad Vollenhove, als plaats niet heel erg groot maar het had wel te kampen met de woningen die er slecht aan toe waren. In de raadsverslagen van de gemeente Stad Vollenhove is de voorbereiding voor de bouw van acht arbeiderswoningen goed gedocumenteerd. Voor de tijd waarin ze gebouwd werden al bijna modern: meerdere vertrekken maar nog geen stromend water of een eigen privaat. In de begroting (zie afbeelding) wordt een post opgenomen voor een ontijzeringsapparaat. Dat was nodig om uit de waterpomp geen brak maar zoet water te laten stromen. 

Het opmerkelijk van deze acht woningen is dat ze de tand des tijds nog steeds goed weten te doorstaan. Bij ieder plan in het verleden om tot afbraak over te gaan bleken de argumenten voor het behoud er van sterker te zijn. En toegegeven de leefruimte is in de loop van alle renovatieprojecten iets kleiner maar wel comfortabeler geworden. Er kwam electra, en sanitair en ook aan verduurzaming is gedacht. Op de afbeelding staan de acht woningen, maar ook met een dakraam. Nu zou niemand het meer bedenken om deze woningen uit het straatbeeld te laten verdwijnen. Bij de grootschalige revitalisatie in de jaren zestig/ zeventig van de vorige die in de kern van Vollenhove plaats heeft gevonden, of eigenlijk net de straten achter die kern, de straten Aan Zee, Visschersstraat en Vismarkt zijn de nodige panden verdwenen. Misschien wel op het juiste moment want het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen kon een aantal panden tegen transportkosten naar het dorp halen.

Wat de bouw van de acht arbeiderswoningen betreft, de kosten waren begroot op 9 duizend gulden. Niet per stuk maar voor alle acht. Er zijn nog enkele bijkomende kosten waardoor het bedrag de 10 duizend gulden overschrijdt. De gemeente vraagt een tegemoetkoming aan bij het ministerie, nadat het College van Gedeputeerde Staten ingestemd heeft met de bouw. Voor het hele bedrag wordt een lening afgesloten tegen 3 1/2 % rente per jaar.

Die toestemming kwam er na het advies van de Gezondheidscommissie in Steenwijk. Kennelijk vond de commissie het van groot belang dat er in Stad Vollenhove 'eigentijdse woonruimte' beschikbaar kwam. Dat hele proces neemt een paar jaar in beslag. De huurprijs: 1 gulden per week. En daarmee is het voor de doelgroep een bereikbare woning.

bijdrage geplaatst: 18 april 2026

afbeelding raadsverslag: Gemeentearchief Steenwijkerland 

afbeelding van de woningen: auteur