Vincent Erdin
Waarom dit opschrift?
Bij de raadsverslagen van 1823 zit ineens een heel bijzonder vel, het heeft niets met een raadsvergadering te maken maar is een op zichzelf staand onderwerpje. Het raakt ook niets wat van doen zou kunnen hebben met een gemeentelijke organisatie. Is het een ambtenaar die zijn schrijf- en ontleedkunst op schrift stelde.
Boven aan staat de naam van P.J. Hornstra, in de bevolkingsregisters van Blokzijl komt de naam niet voor.
Nog merkwaardiger wordt het epistel als op de achterzijde een eenvoudige reisbeschrijving staat hoe je (medio 1823) van Blokzijl naar Kadix zou kunnen komen.
De tekst wordt integraal overgenomen, op de voorzijde:
Leeuwengeberg. Dit is gelegen in de woeste streken van Afrika, die het midden van dit werelddeel als ’t ware vervullen en ontoegankelijk maken. Met de atlas- en Abijsinische alpen en het Maangebergte vormen zij die bergschakel die zich door de zee aan Amerika verbindt.
' Koningrijk der Nederlanden, Laat ons het hart der vriendschap geven, Zij is het ware zout van ’t leven'.
Dit regeltje wordt dan redekundig (woordsoort) woord voor woord ontleed.
En op de achterzijde de genoemde reisbeschrijving van Blokzijl naar Kadix. Van Blokzijl naar Zwol[le] en dan naar Amsterdam, Haarlem, Leiden, ‘s Gravenhage etc.
Zoals gezegd het raadsverslag waar deze beschrijving in is bijgevoegd bevat geen enkele aanleiding voor dit epistel en gaat alleen over de begroting van Blokzijl.
Wat de redekundige ontleding zo aardig maakt is dat er in de negentiende eeuw in ieder geval aandacht aan werd besteed om een zin woord voor woord te ontleden. De vraag is of dat ook op het lesrooster van het schooltje uit Kollum en het Zuiderzeedorp heeft gestaan als apart onderdeel van het schoolvak Nederlands. Tegelijkertijd raakt het geheel ook de vakken geschiedenis en aardrijkskunde en laat het zien hoe de schrijver (P.J. Hornstra) aan heeft gekeken tegen het voor hem onbekende. Bronnen zullen op dat moment nog maar beperkt beschikbaar zijn geweest. Het lijkt weinig aannemelijk dat de man de reis zelf al gemaakt heeft.
Bijdrage geplaatst: 27 juni 2026
Afbeelding raadsverslag gemeente Blokzijl; Gemeentearchief Steenwijkerland