Corry Blok-Plas
Na ruim 41 jaar keerde zondag 2 augustus het betonningschip IJselmeer, in de volksmond de Gasboot, terug in Enkhuizen en meerde rond half 2 af bij het rijks betonningsmagazijn aan de Bierkade. Het was op 30 november 1984 dat mijn vader, Jan Plas, de IJselmeer voor de laatste keer over de Oosterhaven, achter de Bocht en het Spui langs, de oude sluis door, richting het IJsselmeer manoeuvreerde. Toen zonder boegschroef! lees ook: De gasboot "IJselmeer" voor het IJsselmeer.
Dezelfde boot maar toch anders
Zondag volgde de boot dezelfde route in omgekeerde volgorde en vele Enkhuizers volgden deze intocht. En daar lag ze dan op haar oude plek aan de Bierkade. (foto boven het verhaal)
voor de sluis op weg naar de Bierkade. 
Enige nostalgische gevoelens bracht dit toch wel mee. Hoewel de belangstelling ’s middags m.i. tegenviel, kwamen er meerdere mensen kijken. De boot heeft nu dus een boegschroef maar de kenners zagen meteen dat dit niet de enige verandering was. Zo bleek de stuurhut verlengd met twee extra ramen per kant en een tweede deur, was de mast anders, ontbraken de lier en de vlet op het dek, en het wapen van het Koninkrijk der Nederland. Dat prijkte vroeger prominent op de voorkant van de stuurhut. Daarnaast waren er minder zichtbare veranderingen, zoals een andere motor en was benedendeks alles grondig verbouwd, volgens de eigenaar, Jurre Beussen. De vader van Jurre heeft de IJselmeer 36 jaar geleden gekocht uit de domeinen en heeft het als plezierjacht gebruikt tot hij 3 jaar geleden overleed. Sindsdien gebruikt zijn zoon Jurre de boot als woning met als thuishaven Makkum.
Een blik vanuit de vernieuwde stuurhut
Meer dan een bezoek aan het dek en de stuurhut was niet echt interessant en zat er ook niet in. De stuurhut was van binnen onherkenbaar veranderd en persoonlijk vond ik de gebruikte gele verf aan de buitenkant wat aan de bleke kant.
Een klein gasbootje
Als verrassing was er een miniatuur- gasboot meegekomen en afgemeerd aan de Bierkade. (op de foto rechts) Dit bootje, de Gouwzee, was vrijdagmiddag al te zien tijdens de vlootschouw in het Krabbersgat. Er zat een enthousiaste schipper/eigenaar op, Arne Haytsma, die toevalligerwijze de boot ook sinds 3 jaar, na het overlijden van zijn vader, in zijn bezit kreeg.
De Gouwzee tijdens de vlootschouw
Dit bootje is in 1945 gebouwd door de RDM en is met een lengte van 9,35 meter het kleinste scheepje, dat ooit door de RDM werd gebouwd. In 1946 werd het betonningsvaartuigje door het Loodswezen toegevoegd aan het District Enkhuizen, om dienst te doen naast de “grote” IJselmeer. Het werd waarschijnlijk gebruikt voor noodreparaties en snelle acties, als er bijv. 1 gasfles ergens naartoe moest worden gebracht. In 1962, hetzelfde jaar waarin de nieuwe IJselmeer naar Enkhuizen kwam, verdween de Gouwzee om dienst te gaan doen vanuit Delfzijl. Misschien had het één met het ander te maken. Ik heb mijn vader eigenlijk nooit horen spreken over het kleine bootje en zelf kan ik mij niet herinneren het ooit gezien te hebben.
Arne Haytsma in de kombuis van de Gouwzee
In 1965 werd de houten stuurhut vervangen door een van staal maar verder is het bootje min of meer in originele staat gebleven. Het heeft nog tot 1970 dienstgedaan voor het Loodswezen en ging toen over in particuliere handen. De vader van Arne, Atze Haytsma kocht het 1978 en gebruikte het als pleziervaartuig met als thuishaven de Stuw in Amersfoort.
Maandagochtend 3 augustus vertrokken beide boten weer door de Oosterhaven richting het IJsselmeer.
Bronnen: Jurre Beussen en Arne Haytsma.