Vincent Erdin
Niet iedere winkel heeft ze meer maar gelukkig zijn er nog van die kleine gespecialiseerde dorpswinkels die weten waar je het over hebt als er een klomp gebroken is. Sla er een kramband in en de klomp is weer bruikbaar. Net zolang totdat de zool zo ver versleten is dat de kram ook in de weg gaat zitten. Wanneer dat moment is aangebroken hangt af van het gebruik dagelijks, wekelijks of incidenteel eens een keer.
Voor de zekerheid toch maar een paar nieuwe gekocht en aan de gereed staande collectie toegevoegd. Tenslotte verdwijnen er meer klompenmakers dan dat er bijkomen. Het ambacht raakt een beetje uitgestorven.
Op de afbeelding vier paar klompen beetje in de vorm van een wiek van een molen, rechtsboven en linksonder de zwarte klompen zoals je die in Groningen tegen kunt komen. Het paar linksonder heeft dan weer een kenmerk van de klompenmaker meegekregen een omhoog stekende neus. De klompenmaker heeft zich wel eens laten ontvallen dat hij op afstand kan zien of de klomp bij hem is gemaakt of niet. Het zwarte paar bovenaan met witte lijnen en rode stippen is onmiskenbaar een klomp uit Friesland en het onderste paar kwam al eerder langs de rechter is de herstelde klomp met de genoemde kram.
In het Zuiderzeedorp worden klompen bijna niet meer gedragen, een enkeling gebruikt ze nog en het levert altijd weer een vrolijk geklepper op als er iemand aan komt lopen. Voor de vakmensen bij de stoommachine in de wasserij was het lange tijd gebruikelijk om op klompen te lopen totdat er een veiligheidsvoorschrift kwam. Inderdaad het is behoorlijk pijnlijk als er om welke reden dan ook een klots kokend heet water uit de ketel op de voet komt, dan stroomt het hoe dan ook over de voeten van de machinist. Daarom geen klompen meer maar veiligheidslaarzen met een stalen neus.
In het schilderatelier kunnen jonge maar ook oudere bezoekers een klompje beschilderen. In de loop van de jaren moet dat al talloze leuke creaties hebben opgeleverd. Een kleine selectie staat hier afgebeeld.
En als het beschilderen van klompje een beetje te flauw is en je liever knutselt kun je altijd een bootklomp in elkaar gaan zetten.
Wie verder goed zoekt zal nog een paar klompen vinden bij de huisjes van Zoutkamp. Vastgelijmd dat wel, je kunt er niet zomaar op wegrennen al zal dat voor de meeste bezoekers van het Zuiderzeedorp nauwelijks haalbaar zijn. Iemand die het niet vaak of zelfs nog nooit op klompen heeft gelopen moet eigenlijk eerst leren lopen kijken of de klompen wel mee komen met de stappen en als dat eenmaal lukt dan kun je er een kuiertje mee maken maar rennen is dan weer een ander verhaal.
In de gang van het schooltje van Kollum staan er ook veel in het klompenrek. Ze kwamen in een eerdere bijdrage al een keer langs.
En tot slot bij de verkleedkist, hier kan jong en oud even de klomp passen. Het spreekwoord is: 'wie de schoen past trekke hem aan' maar er staan voldoende klompen om dat gevoel toch eens even te ondervinden.
En voor wie dat echt een unieke ervaring vindt zijn er ook klompen, blank of geel te koop. Maar of die over een paar jaar allemaal versleten zullen zijn of dat de kap een keer zal breken is maar de vraag. Misschien gaan ze dienst doen als veredelde plantenpot.
De klomp oer Hollands, en een natuurlijk product. Wilgen of populieren moeten regelmatig gesnoeid worden en leveren dan prima klompenhout op.
De eerder genoemde klompenmaker ziet met zijn vakmansoog van decennia hoeveel klompen en met welke maat er uit een stam van een wilg of populier gemaakt kunnen worden. Klompen worden in centimeters gemaakt, het is even rekenen welke klompmaat bij welke schoonmaat hoort.
En iemand met een hoge wreef kan altijd kiezen voor een klomp met een gedeeltelijk open kap waar dan even een leren bandje overheen gemaakt moet worden dan blijft de klomp tenminste zitten.
Is een klomp eenmaal afgedankt dan kan er nog een tweede leven ontstaan: brugwachters hebben op recreatieve vaarroutes een klompje aan een hengel hangen en zo wordt het bruggeld binnen gehengeld.
Misschien moet er maar eens een record gevestigd worden van het aantal klompdragers in het Zuiderzeedorp, zouden het er tweehonderd of duizend kunnen zijn en hoeveel verschillende klompen zullen er te zien zijn: blank, geel, of ook de geel/ rode uit de waarden van Zuid-Holland.
bijdrage geplaatst: 10 augustus 2026
afbeeldingen: auteur