Vincent Erdin
In het verleden werd wel gezegd 'boeren klagen altijd' of het was te nat of het was te droog maar zelden was het goed.
De uitspraak: 'geen ramp is ook een ramp' borduurt daar in een modern jasje een beetje op door. Wie om zich heen kijkt zal merken dat de korenoogst al eind juni begon, de kersen en pruimen waren in juli in een grote overvloed plukrijp. Een dezer dagen begint de appeloogst en dat is ruim drie weken eerder dan te doen gebruikelijk. Door de aanhoudende droogte is de groei uit het fruit met name de appels en de peren. Langer laten hangen heeft dan weinig zin. Bovendien is er in enkele delen van het land ook nauwelijks water beschikbaar om te sproeien of in ieder geval te bedruppelen.
De bewuste fruitteler zag tot aan de droge periode het fruit in de boomgaarden voorspoedig groeien er zou sprake kunnen zijn van een meer dan gemiddelde oogst. Dat betreft vooral de peren, daarvan zijn er meer dan appels. Er was geen late vorst meer er waren geen grote hagelbuien die de kleine vruchten beschadigden. Het zijn natuurlijke weersomstandigheden die direct van invloed zijn op de prijsvorming.
In de afgelopen jaren is de appel ingewisseld voor de peer. Reden: in het buitenland worden wel appels gekweekt maar weinig of bijna geen peren. Nederland heeft op dat gebied nog steeds een voorsprong.
De droogte heeft tot gevolg dat er veel kleinere appels en peren op de markt zullen komen en dat heeft weer gevolgen voor de prijsvorming. Of het jaar gunstig uitvalt of minder gunstig uitvalt zal blijken als de afrekening volgt. Wat is de uiteindelijke opbrengst van de oogst van dit jaar, waar heeft de sector het voor gedaan. Een vroege oogst is niet per definitie in alle opzichten een goede oogst.
Wat voor de fruit sector geldt, geldt evenzeer voor de visser. Die kan met moderne apparatuur scholen vis opsporen en daar de netten overboord zetten en dan maar wachten of de vis ook inderdaad in de netten zwemt. Maar een week van ruig weer zorgt er voor dat er maar weinig vis is te verwachten.
Het zou erg interessant zijn om na te gaan of de vissers op de Zuiderzee en de stadsboeren al met dit soort wisselingen te maken hebben gehad. In zekere zin wel, invloed op het weer heeft niemand er zullen hoe dan ook goede en minder goede jaren zijn geweest. Het gezegde van de klagende boer is ergens in de tijd ontstaan.
Dat onderzoek zou kunnen bestaan uit het doorzoeken van de veilingopbrengsten: aanbod en prijsvorming. In de streek rond Enkhuizen werd veel kool geoogst en per veldschuit naar de veiling gevaren. Hoeveel zou zo'n kweker aan het eind van het seizoen hebben ontvangen en kon hij daarmee het gezin onderhouden.
Binnenkort maar uiterlijk in september zal de oogst van de bomen in het Zuiderzeedorp worden geplukt. Traditioneel wordt er een veldschuit mee gevuld, of die veldschuit net zo vol zal liggen als andere jaren is afwachten.
bijdrage geplaatst: 11 augustus 2026
afbeelding: auteur